Ovarian Drilling Nedir? Polikistik Over Sendromunda Ne İşe Yarar?
Ovarian drilling, polikistik over sendromu (PCOS) olan kadınlarda yumurtlamayı yeniden başlatmak için yapılan cerrahi bir işlemdir. Nasıl uygulandığını ve kimlere önerildiğini öğrenin.
Kısa cevap: Ovarian drilling, laparoskopik yolla yumurtalık yüzeyine küçük delikler açılarak androjen üretiminin azaltılması ve yumurtlamanın yeniden başlatılması işlemidir. Genel anestezi altında yapılır ve 15–30 dakika sürer. İlaç tedavisine dirençli polikistik over sendromu (PCOS) olan kadınlarda düşünülür; ilk basamak tedavi değildir.
Polikistik over sendromu (PCOS), doğurganlık çağındaki kadınlarda en sık görülen hormonal bozukluklardan biridir. Yumurtlama olmaması, tüylenme artışı, sivilceler ve adet düzensizliği gibi belirtilerle kendini gösterir. Tedavide ilk basamak genellikle ilaçlardır; ancak bazı kadınlarda bu ilaçlar yumurtlamayı başlatmaya yeterli olmaz. İşte bu durumda devreye giren yöntemlerden biri de ovarian drilling adı verilen cerrahi işlemdir.
Ovarian Drilling Nedir?
“Ovarian drilling” kelime anlamıyla “yumurtalığa küçük delikler açma” demektir. Bu işlem, laparoskopik (kapalı) cerrahi yöntemiyle yapılır. Amaç, yumurtalık yüzeyindeki kalınlaşmış kapsülü delerek, yumurtlamayı baskılayan androjen üretimini azaltmak ve yumurtlamayı yeniden başlatmaktır. Kısaca, ilaç tedavisine dirençli PCOS’lu kadınlarda, yumurtlamayı doğal yoldan tekrar başlatmak için yapılan küçük ama etkili bir müdahaledir.
Nasıl Uygulanır?
İşlem genel anestezi altında yapılır ve genellikle 15–30 dakika sürer. Göbekten açılan küçük bir delikten laparoskop (kameralı ince bir cihaz) ile karın içine girilir. Her iki yumurtalığa da genellikle 4–10 adet küçük delik açılır. Bu delikler elektrokoter veya lazer yardımıyla oluşturulur. Amaç, yumurtalıkta aşırı androjen salgılayan hücreleri azaltmaktır. Bu sayede FSH ve LH dengesi düzelir, yumurtlama fonksiyonu yeniden başlar.
Kimlere Uygun?
Ovarian drilling özellikle şu hasta grubunda düşünülür:
- PCOS tanısı konmuş,
- Kilo kontrolü ve yaşam tarzı düzenlemesi yapılmış,
- Klomifen veya letrozol gibi ilaçlara yanıt alınamamış,
- Tüp bebek tedavisine geçmeden önce son bir basamak olarak yumurtlamayı denemek isteyen kadınlar.
Yani, tüm PCOS hastalarına değil, ilaç tedavisine dirençli olan seçilmiş hastalara önerilir.
Ovarian Drilling’in Avantajları
- Yumurtlamayı %60–80 oranında yeniden başlatabilir.
- Bazı kadınlarda cerrahiden sonraki 3–6 ay içinde kendiliğinden gebelik görülebilir.
- Tüp bebek tedavisine geçilirse, kullanılan ilaç dozları daha düşük olabilir.
- Hormon düzeylerinde (özellikle testosteronda) düşüş sağlanır.
Riskleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Her cerrahi girişimde olduğu gibi bazı riskler de vardır:
- Yumurtalık rezervinde azalma riski (aşırı delik açıldığında),
- Karın içi yapışıklık,
- Anesteziye bağlı komplikasyonlar,
- Nadiren enfeksiyon.
Bu nedenle işlemi uygulayacak cerrahın deneyimli olması çok önemlidir. Ayrıca işlem sonrası, yumurtalık rezervi (AMH seviyesi) ve hormon dengesi takip edilmelidir.
Ovarian Drilling Sonrası Süreç
Cerrahiden sonra adet döngüsü genellikle 4–6 hafta içinde normale döner. Hastaların büyük bir kısmında ilk birkaç ay içinde yumurtlama yeniden başlar. Gebelik, çoğu zaman ilk 6 ay içinde gerçekleşir. Yine de yaş, kilo, insülin direnci gibi faktörler sonucu etkileyebilir. Bazı olgularda, işlem sonrası yumurtlamayı desteklemek için düşük doz ilaç tedavisi gerekebilir.
Sonuç
Ovarian drilling, ilaç tedavisine yanıt vermeyen PCOS hastalarında yumurtlamayı yeniden başlatmak için etkili bir cerrahi seçenektir. Ancak her hasta için uygun değildir; kararı hastanın yaşı, yumurtalık rezervi ve önceki tedavi öyküsü belirler. Kısacası, bu işlem “her PCOS hastasına ameliyat” anlamına gelmez; doğru kişide doğru zamanda uygulandığında doğal gebelik şansını artırabilir.
Sık Sorulan Sorular
Ovarian drilling kimlere yapılır?
İlk basamak ilaç tedavisine rağmen yumurtlaması başlamayan, yani ilaca dirençli polikistik over sendromu olan kadınlarda düşünülür. PCOS tanısı alan her hastaya uygulanmaz; tedavide öncelik her zaman ilaç ve yaşam tarzı düzenlemesidir.
İşlem ne kadar sürer, hastanede kalmam gerekir mi?
İşlem genel anestezi altında laparoskopik yöntemle yapılır ve genellikle 15–30 dakika sürer. Kapalı cerrahi olduğu için iyileşme hızlıdır; hastalar çoğunlukla kısa bir gözlemin ardından taburcu edilir.
Ovarian drilling yumurtalık rezervine zarar verir mi?
Yumurtalık dokusuna yapılan her girişim gibi bunun da rezerv üzerinde etkisi olabilir; bu yüzden gereğinden fazla sayıda ve derin delik açılmasından kaçınılır. İşlemin gerekli olup olmadığı, olası yararı ve bu riski birlikte tartılarak kararlaştırılır.
İşlemden sonra yumurtlama ne zaman başlar?
Etki hastadan hastaya değişir. Bazı kadınlarda ilk aylarda yumurtlama kendiliğinden düzelir, bazılarında ise ilaç desteğiyle birlikte yanıt alınır. Bu nedenle işlem sonrası takip planı hekiminizle önceden konuşulmalıdır.
Drilling yerine ilaç tedavisine devam edilebilir mi?
Tedavide ilk basamak zaten ilaçlardır ve birçok hastada bunlar yeterli olur. Drilling, ilaçların yumurtlamayı başlatmakta yetersiz kaldığı durumlar için düşünülen bir seçenektir. Kilo yönetimi ve yaşam tarzı düzenlemesi ise her aşamada tedavinin bir parçasıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedaviye ilişkin kararlar hekiminizle birlikte alınmalıdır.
Kaynaklar
- ESHRE (2023) — International evidence-based guideline for the assessment and management of PCOS ↗
- ACOG (2024) — Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) ↗
İlgili Yazılar
Prof. Dr. Mehmet Çınar
Kadın Hastalıkları & Tüp Bebek Uzmanı


