Ankara Çikolata Kisti Tedavisi — Prof. Dr. Mehmet Çınar

Ameliyat sonrası iyileşme tamamlandığında, genellikle 1-2 adet döngüsü sonrasında gebelik denemelerine başlanabilir. Ancak asıl soru ne zaman başlanacağı değil, ne kadar süre denenmesi gerektiğidir. Çikolata kisti (endometrioma) cerrahisinden sonraki ilk 6-12 ay, doğal gebelik şansının en yüksek olduğu dönem olarak kabul edilir; hastalık zamanla tekrarlayabildiği için bu pencerenin değerlendirilmesi önemlidir.

Bu süre herkes için aynı değildir. Yaşınız, ameliyat öncesi ve sonrası yumurtalık rezerviniz (AMH), eşinizin sperm değerleri ve tüplerinizin açık olup olmadığı birlikte değerlendirilir. Otuz beş yaş üstündeyseniz ya da rezerviniz düşükse doğal deneme süresi kısa tutulur ve yardımcı üreme yöntemlerine daha erken geçilir.

Ameliyat sonrası belirli bir süre gebelik oluşmaması, gebeliğin olmayacağı anlamına gelmez; yalnızca bir sonraki adımın konuşulma zamanının geldiğini gösterir.

Endometrioma cerrahisi, kist duvarı çıkarılırken çevresindeki sağlıklı yumurtalık dokusundan bir miktar kayba yol açabilir. Bu, ameliyat kararının en önemli tarafıdır ve her hastada aynı ağırlıkta değildir. Bu nedenle ameliyat öncesi AMH ölçümü ve antral folikül sayımı, sonrasında karşılaştırma yapılabilmesi için mutlaka kayda geçirilmelidir.

Her çikolata kisti ameliyat edilmek zorunda değildir. Küçük, şikâyet yaratmayan ve tüp bebek planını engellemeyen kistlerde takip tercih edilebilir. Ameliyat kararı; kistin boyutu, ağrının şiddeti, şüpheli görünüm olup olmadığı, rezerv durumu ve gebelik planınız birlikte tartılarak verilir.

Doğurganlığını korumak isteyen ve ameliyat gerekliliği bulunan hastalarda, cerrahiden önce yumurta dondurma seçeneği gündeme gelebilir. Bu değerlendirmeyi ameliyat kararı verilmeden önce yapmak gerekir; sonrasında seçenekler daralır.

Endometriozis hem yumurta rezervini hem de embriyonun rahme tutunmasını etkileyebildiği için tüp bebek sürecini iki ayrı noktadan ilgilendirir. Buna karşılık endometriozisi olan pek çok hasta tüp bebek tedavisiyle gebe kalır; hastalığın varlığı tek başına olumsuz bir sonuç anlamına gelmez.

Tedavi planı hastalığın yaygınlığına ve rezerv durumuna göre kişiselleştirilir. Bazı hastalarda önce cerrahi, bazılarında doğrudan tüp bebek daha doğru sıralamadır. Büyük endometriomalarda kist ameliyatının tüp bebek öncesinde gerekli olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Ankara Çankaya'daki muayenehanemizde bu değerlendirme, cerrahi ile tüp bebeğin birbirinin alternatifi değil, doğru sırayla planlanması gereken iki adım olduğu anlayışıyla yapılır.